Press "Enter" to skip to content

Hoorspel extra Posts

Featured

Een experiment: Hoorspel extra


Welkom bij Hoorspel extra de site voor nieuws, downloads of het beluisteren van hoorspelen.
Deze site is een experiment en bij voldoende belangstelling een blijvertje.

Eens komt de kans

Bladmuziek

Achttien jaar heeft in de muziekbibliotheek van de AVRO een operette van Dolf Karelsen en Peggy van Kerckhoven gelegen zonder dat iemand er naar omkeek. In mei 1940 kwamen de componist en de toen nog piepjonge tekstschrijfster klaar met dit speciaal voor de radio geschreven werk, maar Dora Schrama, Topy Glerum, Lex Karsemeyer en Johan Kaart, voor wie zij “Eens komt de kans” op instigatie van Max Tak hadden geschreven, zijn er nooit mee voor de microfoon gekomen.

Karelsen componeerde en arrangeerde voor grote radio-amusementsorkesten, nadat hij begonnen was met het bewerken van populaire songs voor destijds bekende dansorkesten als Eddy Meenks Decibels.

Na de Duitse inval in 1940 werd Dolf Karelsen vanwege zijn joodse afkomst door de AVRO ontslagen en deed “Eens komt de kans” tussen wal en schip vallen. In 1942 echter werd Karelsen verraden, opgepakt en gedeporteerd naar Westerbork. Hij is vervolgens op 10 november 1942 op transport naar Auschwitz gezet maar bij Cosel (Polen) is hij met alle mannen tussen 15 en 50 jaar uit de trein gehaald. Vandaar is hij vermoedelijk naar doorgangskamp Sint Annaberg gegaan. Zijn overlijden is “administratief” op eind maart 1944 geregistreerd.

In 1958 is deze operette onder het stof vandaan gekomen en men vond in elk geval in de composities genoeg waardevols om er alsnog een uitzending aan te wijden. Met als zangeressen Christine Spierenburg en Corrie Brokken en zangers Bert Robbe en Henk Dorel.

Klikt u hier voor aanvullende informatie bij Hoorspelen.eu.

 

Beluister “Eens komt de kans”.

Download “Eens komt de kans”.

Download

 


Dit artikel is geschreven naar aanleiding van het bladmuziek-digitaliseringsproject dat de Stichting Omroep Muziek sinds 2017 uitvoert. Muziekbibliothecaris Jan Jaap Kassies heeft omroepmusicus Dolf Karelsen aan de vergetelheid ontrukt. Het verhaal achter de musicus mag niet vergeten worden.


 

Bronnen: Het Vrije Volk, Jan Jaap Kassies en Muziekschatten.

Wist u dat….?

Door Herman Van Cauwenberghe.

Vraagtekens

… de eerste schoolradio-uitzending op 16 april 1948 te horen was? De KRO startte toen met een serie “Uit de schatkamer van het Oude Testament”. In 1949 volgde de reeks “De toverlantaarn”. Pas in 1950 sloot de NCRV zich aan, de AVRO en de VPRO volgden in 1953, de VARA in 1954.

Radio in de klas, dat was een prima middel om bijvoorbeeld luisteroefeningen aan te bieden. Ik ben mijn hele loopbaan lang leraar Nederlands geweest en heb een aantal uitzendingen van de BRT in die zin gebruikt. “De duikende eend” was een serie die zich daartoe heel goed leende.

Om mijn leerlingen te motiveren om ook naar Nederlandse hoorspelen te luisteren liet ik eens een aflevering van “De blauwe zaden” horen. Jaren later ontmoette ik een oud-leerling en die vroeg me meteen: “Meneer, jaren geleden liet u ons luisteren naar een spannend hoorspel. Kan u me zeggen waar ik dat zou kunnen vinden?” Ik kon hem toen jammer genoeg geen tip geven, want Hoorspelen.eu bestond nog niet. Ik hoop dat hij uit eigen beweging de juiste weg heeft gevonden. Wat moet zo’n beluistering in klasverband toch een indruk hebben nagelaten!

 

KRO-gids over schoolradio

De KRO-gids van 8 januari 1950 met een speciale schoolradio-uitgave.

De Zonnekoning

De Zonnekoning
Het stond in de sterren geschreven dat Johan Op de Beeck ooit een boek aan De Zonnekoning zou wijden. ‘Het zat hem in het bloed’ zegt hij zelf. Na zijn avonturen met Napoleon en daarvoor de Franse Revolutie, en nog daarvoor De Verlichting, kon het niet anders dat hij zou uitkomen bij ‘Le Grand Siècle’, de 17de eeuw, de eeuw van Louis Quatorze.

Op vijfjarige leeftijd werd Louis koning, en zou dat 72 jaar lang blijven. Hij was de uitvinder van het absolutisme: de totale macht bij de gratie van God. Zijn symbool was dan ook de zon, die alles verlicht en waarvan iedereen afhankelijk is.

Het onderontwikkelde en feodale Frankrijk vormde hij tot een gecentraliseerde staat die de machtigste natie van Europa werd. Zijn leven was een wervelwind van intriges, minnaressen, mysteries en fenomenale kunst- en bouwprojecten. Eeuwige roem verwierf de Zonnekoning dankzij Versailles, een van ’s werelds mooiste kastelen. Maar Lodewijk XIV voerde ook tientallen jaren oorlog, zeer vaak bij ons in de Lage Landen. Toen hij enkele dagen voor zijn 77ste verjaardag overleed, overleefde hij bijna al zijn familieleden en liet een legende na die tot op heden intrigeert en inspireert.

Tien weken lang doet meesterverteller Johan Op de Beeck het levensverhaal van De Zonnekoning uit de doeken. Verwacht u aan een weergaloos verhaal , vol van anekdotes, soms smakelijk, soms bijzonder onsmakelijk en gruwelijk. En de acteur die Louis XIV grandioos vertolkt in deze reeks, is Door van Boeckel.

De eerste aflevering is te beluisteren op zondag 14 oktober om 18.00 uur bij Klara.

Uiteraard zal de hele reeks ook als gratis podcast beschikbaar zijn.

Dat kan via:

Twijfelt u welke link u best gebruikt?

Bron: Klara.

De sporen van Claus

Hugo Claus
Hugo Claus

Op 19 maart 2008 overleed Hugo Claus. Hij was de keizer van de Vlaamse literatuur. Maar hij was ook schilder, regisseur, bon vivant en enfant terrible. Klara bracht met een driedelige radioreeks hulde aan de grootste schrijver van Vlaanderen onder de titel “De sporen van Claus”. Drie hoorspelen maakten deel uit van deze radioreeks.

Eerste hoorspel: Zuster Sint-Gerolf
Speciaal voor Klara bewerkte regisseur Adriaan Van Aken een fragment uit “Het verdriet van België”. Over een non natuurlijk, Zuster Sint-Gerolf. Jurgen Delnaet deed het stemmenwerk, Joris Caluwaerts tekende voor de muziek, opname en mixage.

Tweede hoorspel: Het huis van Labdakos
In 1977 schreef Claus het toneelstuk “Het huis van Labdakos”.Hij baseerde zich hiervoor op de Griekse mythologie en voerde een heel bijzondere Oedipus, Iokaste en Kreon op. Speciaal voor Klara bewerkte regisseur Simon De Vos een fragment uit het stuk. Met Bram De Win als Oedipus, Lotte Heijtenis als Iokaste en Koen Janssen als Kreon. Dago Sondervan maakte de soundscape.

Derde hoorspel: De Metsiers
Hoe zou Claus vandaag kunnen klinken? Acteur Saïd Boumazoughe en regisseur Michael De Cock lezen het eerste hoofdstuk van “De Metsiers”, niet toevallig de debuutroman van Claus.

Klikt u hier om de reeks “De sporen van Claus” of  de hoorspelen te downloaden.

Elisabeth Andersen overleden

Elisabeth Andersen
Elisabeth Andersen

Actrice Elisabeth Andersen is op woensdag 3 oktober 2018, overleden. Andersen kwam voor het eerst in aanraking met theater toen zij bij de sociaal-democratische Arbeiders Jeugd Centrale (AJC) kwam op twaalfjarige leeftijd. Ze zag tijdens de pinksterspelen Han Bentz van den Berg en Irene Vorrink spelen. Later bij de Vrijzinnige Christelijke Jeugd Centrale, kreeg ze haar eerste rol in het toneelstuk “Storm” van Shakespeare.

Dichter Nijhoff zag haar talent. Toen zij niet werd aangenomen bij de Toneelschool schreef hij een brief naar de opleiding. Alsnog kon Andersen beginnen aan de acteursopleiding in 1941. Ze heeft haar opleiding nooit afgemaakt. Er dook een Joodse vriendin bij haar onder en het leek haar veiliger om een baan aan te nemen bij het gezelschap van Cor van der Lugt Melsert. Zij speelden door tot 1944 in de Amsterdamse Stadsschouwburg. Na de oorlog kwam ze bij het gezelschap Comedia van Cor Hermus. Hier was Ellen Vogel de opkomende ster en had Andersen zelf niet zoveel te doen.

In 1947 begon ze met spelen bij theatergezelschap de Haagse Comedie. Net voor 1974 nam zij hier ontslag. Dit was tijdens Aktie Tomaat. Er was veel beweging in het Nederlands theater. Andersen had ongeveer twintig jaar bij het gezelschap gespeeld en speelde vooral afstandelijke dames in hoogstaande komedies of meer dichterlijke stukken. Ze was toen ze stopte bij de Haagse Komedie 54 jaar oud en had veel kritiek op de volgens haar “lege” rollen die zij speelde. Ze was graag gaan spelen bij het Werkteater of het politieke theater van Proloog. Maar daar voelde ze zich toen te oud voor.

Ze heeft in die tijd ook gespeeld bij gezelschap Centrum. Hier speelde ze een lesbische vrouw Inès in het toneelstuk “Huis clos” van Sartre. Bij De Nederlandse Comedie speelde ze Jeanne in “Vrijdag” van Hugo Claus. Ze speelde een Vlaamse volksvrouw vol wellust en levenslust. Dit was een hele andere rol dan de rollen die zij speelde bij de Haagse Comedie. Daar speelde ze juist afstandelijke dames. Ze heeft de rol Jeanne 189 keer gespeeld.

Begin jaren 80 voegde ze zich bij een theatergezelschap Globe in Eindhoven in samenwerking met beginnend regisseur Gerardjan Rijnders. Ondanks dat ze als speelster al meer mocht mee denken met het repertoire, had Rijnders wel moeite met haar uitgesproken mening. Andersens afscheidsvoorstelling bij haar pensioen was in 1984.

Een overzicht van beschreven hoorspelen bij Hoorspelen.eu.

Wist u dat….?

Door Herman Van Cauwenberghe.

Vraagtekens

… de oorlog ook zijn sporen heeft nagelaten in de radiowereld? Joodse acteurs en actrices werden plots niet meer gevraagd om mee te werken aan hoorspelproducties.

Elias van Praag bijvoorbeeld was in de dertiger jaren heel vaak te horen, maar op 30 november 1942 zat hij al in het concentratiekamp Mauthausen en op 16 december stierf hij daar. Een duiveltje-doet-al als Gustav Czopp werkte dikwijls mee aan hoorspelen. In 1941 dook hij echter onder, maar werd in 1941 verraden. In oktober 1944 werd hij afgevoerd naar het concentratiekamp Dachau waar hij in december van dat jaar vermoord is.

Een eenmalige medewerkster was de violiste, zangeres en actrice Jetty Cantor. Ze werd in 1940 bij de AVRO ontslagen, zat een tijdlang in Westerbork en werd in augustus 1944 naar Theresienstadt afgevoerd. Daar had ze evenwel meer “geluk” dan haar collega’s: ze mocht deel uitmaken van het orkestje dat hen begeleidde naar de gaskamer. Ze overleefde, keerde terug naar Nederland en trouwde met… Maarten Kapteyn.

En Wam Heskes was getrouwd met een joodse vrouw. Zijn villa in Laren werd geconfiskeerd door de NSB, hij werd met de dood bedreigd door de Landwacht, maar wist aan terechtstelling te ontkomen. Hij had voor de oorlog bij de AVRO gewerkt, maar werd daar op non-actief gesteld in 1941. Na de oorlog was het “adieu AVRO!” en stapte hij over naar de KRO.

Reinaert De Vos

“Als dieren hun natuur niet volgen, moeten ze op de bladeren zitten. Behalve vissen, die kunnen niet zitten.” Zo luidt het bekende spreekwoord in het Waaslandse bos waar koning Nobel op zijn gammele troon zit. Hij heeft het niet gemakkelijk om de orde te handhaven bij de dieren, want Reinaert de vos zaait onrust en terreur.

Fitness noch sudoku’s kunnen Bruin de beer en Tibeert de kater helpen in hun pogingen om Reinaert te dagvaarden. Enkel das Grimbaert slaagt erin hem uit zijn villa Malpertuus te halen, maar dan is het tuinhek helemaal van de dam. In dit veertiende, Gaia-onvriendelijke, Heerlijk Hoorspel rammelt meester-pester Wouter Hendrickx met de beren-, wolven- en kattenpoten van Koen De Graeve, Filip Peeters en Günther Lesage.

Mieke De Groote is de sterke leeuwin achter de sterke Herbert Flack, Gène Bervoets hangt zoals gewoonlijk het beest uit, Barbara Sarafian raaskalt juridisch, Joke De Bruyn en Liesa Van der Aa staan hun mannetje als moeder en wolvin. Warre Borgmans vertelt, bijgestaan door natuurexpert Luc Nuyens als Guido Van Plankendael. Zonder c. Niet op rijm, niet in het Middelnederlands, maar in het Dwaasnederlands van Het Geluidshuis.

Voor slechts € 24,95 verkrijgbaar bij Het Geluidshuis.
Geschikt voor kinderen vanaf 10 jaar.

Tegenspel

Logo NPO Radio 4

AVROTROS zendt in oktober “Tegenspel” uit een muzikaal hoorspel naar de roman “Baron” van Theun de Vries, met medewerking van Holland Baroque.

Tegenspel
In zeventiende-eeuws Parijs heeft de jonge Michel Boyron (Baron) maar één doel: acteur worden in het hofgezelschap van de grote Molière. Als zijn droom uitkomt, moet hij overeind zien te blijven in de onverbiddelijke wereld van schone schijn, afgunst en censuur. Baron is een historisch coming of age verhaal en een blik in het leven van twee van Frankrijks grootste theaterhelden : Molière en Jean-Baptiste Lully.

“Tegenspel”, vanaf 1 oktober  4 weken lang van maandag tot en met donderdag in Opium om ongeveer 23.40 uur op NPO Radio 4.

Aanvullende informatie bij Hoorspelen.eu.

Aanvullende informatie bij NPO Radio 4.

Hoorspel extra uw online magazine over hoorspelen.